Nhà bằng bao đất, earthbag house, by Tien Duong, AIA.

 

.

 

Nhà bằng bao đất, earthbag house, by Tien Duong, AIA.

 

.

 

 

.

.

.

.

This earthbag house having the wing which its roof hoping to be built by the same earthbag vault system. If not, a roof truss system of sustainable material is the alternate. The first wall base has the square corners for the regular house look and the corners be rounded from the inside to fit the roof dome above.

.

.

.

.

Nhà bằng bao đất này có tường phía dưới vuông cạnh, giống như các nhà bình thường khác, phần trên, các vòm bao đất mới bắt đầu cong. Tường vuông cạnh bên góc ngoài, tròn bên trong để chịu sức cho vòm bên trên. Phần cánh nhà, nếu có mái vòm bằng bao đất luôn thì rất hoàn thiện, nếu vòm bằng bao đất quá khó để kiến tạo, thì mái vòm có thể làm bằng khung bên trong bằng những vật liệu thân thiện tái tạo.

Nhà bằng đất này, kết hợp bằng tường vuông góc bên dưới và vòm cung mái bên trên. Phấn chính hai từng, có thêm mái che và chống xiên, tạo thêm chút đặc điểm kiến trúc, khác với những nhà vòm đất khác, quá bình thường với nhiều đường cong.

.

.

.

.

 

 

tmd.design tmd,aia, Nhà bằng bao đất .. tmd earthbag house, by Tien Duong, AIA by tien duong, AIA. duongtiden, duongtiman, earth bag houses. kien truc xanh, green architecture, dai hoc kien truc saigon, kien truc Viet Nam, Vietnam architecture. rammed earth houses.

 

 

 

Quán tre và đất, earth wall bamboo cafe, by Tien Duong, AIA.

 

.

 

Quán tre và đất, earth wall bamboo cafe, by Tien Duong, AIA.

.

 

 

Quán tre và đất, tường nhà và tường hộp trồng tre tươi bằng bao đất cát xếp lên rồi tô hồ chung quanh. Khung mái bằng thân tre khô, mái tranh hay lá cây. Dùng tre tươi, trúc mọc cao lên rổi cột trên đầu thân tre cho chụm đầu lại thành vòm tre tươi che nắng. Quán tre và đất là một bố cục hữu cơ, organic architecture, tường tạo từ đất, và tre, dùng sức tre đang sống, tạo vòm mái. Tre lớn sẽ được cắt và xử dụng trong kiến tạo, thay thế tre hư của quán.

.

 

Một khung cảnh kết hợp giữa nhân tạo và thiên nhiên, nước nắng mưa đất và con người trong một chu trình sống tuần hoàn nương tựa vào nhau.

.

.

.

.

The earthbag walls are the main structures, thatched or leaf roof on the bamboo frames. The box planters of live bamboo also are built by the same earthbag wall and plaster outside. Grown large bamboo poles are tighted on the high tips to form an arch of bamboo leaves for shades.

.

.

.

.

Bố cục của quán nằm trên một nền đất, xi măng hay lát gạch, những khối nhà tròn theo cần thiết, sẽ có khối vệ sinh ở xa hơn. Chung quanh những khối hộp lớn đắp bằng bao đất để trồng tre, là những ghế băng ngồi. Bàn ghế đồ đạc bằng tre, những khung dù bằng tre để sẵn khi trời mưa thi dương ra.

.

 

Một quán tre, trong rừng tre, khu an dưỡng, hay một quán tre bên đường, nơi nghỉ chân cho hành khách di chuyển trên đường xa.

.

.

.

.

 

 

Quán tre và đất, earth wall bamboo cafe, by Tien Duong, AIA, tmd.design tmd,aia, Nhà bằng bao đất .. tmd earthbag house, by Tien Duong, AIA by tien duong, AIA. duongtiden, duongtiman, earth bag houses. kien truc xanh, green architecture, dai hoc kien truc saigon, kien truc Viet Nam, Vietnam architecture. rammed earth houses.

 

 

Chuẩn y Viện bằng bao đất ở Phi Luật Tân. Earthbag Rural Clinic in Philippine, by duongtiden.

.

.

Chuẩn y Viện bằng bao đất ở Phi Luật Tân

.

.

Đây là một thí dụ dùng kiến trúc bằng bao đất phục vụ cộng đồng ở một đảo hoang vắng nào đó tại Phi luật Tân, một chuẩn y viện nhỏ, do một sinh viên du học tại Mỹ điều hành, kỹ thuật ứng dụng từ Cal-Earth. Giản dị, thực dụng cho địa phương, những đầy sáng tạo, cao ráo đầy tràn mầu sắc tươi sáng dưới ánh mặt trời.

.

.





.

.

.



.

.



.

.



.

.

Cách sáng tạo dùng cửa sổ khung sắt hình tròn, mở quay theo trục đứng ở chính giữa, tạo ra đặc đìểm riêng của y viện này. mầu sắc tưới sáng, đậm bên dưới cho đỡ dơ sau này.

.

.





.

.

tmd.design tmd,aia, Nhà bằng bao đất .. tmd earthbag house, by Tien Duong, AIA by tien duong, AIA. duongtiden, duongtiman, earth bag houses. kien truc xanh, green architecture, dai hoc kien truc saigon, kien truc Viet Nam, Vietnam architecture. rammed earth houses.

Nhà bằng bao đất, earthbag house, design by Tien Duong, AIA.

.

April, 2009.
.

Nhà bằng bao đất, earthbag house, design by Tien Duong, AIA.





.

.

Nhà bằng bao đất này không đơn giản tối thiểu mà đầy đủ tiện nghi, dùng bao đất để giới hạn những vật liệu dùng nhiều năng lượng. Nhà xứ lạnh, thêm lò sưởi hai mặt qua hai phòng. Bình đồ bên trong với vòng tròn lớn là phòng khách, ăn và bếp, các phòng khác tùy nghi sáng tạo xếp đặt tiếp. Bên ngoài nhà trước lối vào là sân nội, với cột khung chống mái bên trên, coi như một phòng ngoài trời, cho sinh hoạt bên ngoài. Cầu thang dẫn lên từng lửng tại các vòm mái cao, đủ kích thước làm hai từng.


Phần mái bên trên sân nội, nếu đơn giản, gìới hạn thì mở trống, cho giàn giây leo, dàn hoa mọc lên lấy rau và trái. Dùng bạt che mái, khi gió to giông bão thì hạ xuống, lợp mái tranh, mái lá, hay bền vững hơn, lợp mái kim loại.

Trên đỉnh các vòm có khe gió, khe náh sáng hay những quạt gió hút hơi nóng ra. vòng chung quanh nhà, nơi nước dẫn từ mái vòm chẩy xuống, có hồ nhỏ giữ nước cho chẩy ra, hay giữ lại cho chẩy vào những bệ trồng rau hay hoa.

Dùng bao đất cho kiến tạo chính, dùng ít năng lượng, phần còn lại, cột đà, mái không bằng đất cũng là cấn thiết tạo tiện nghi và mỹ thuật cho khối nhà. Tóm lại, vẫn dùng rất rất ít năng lượng hơn những nhà với kiến tạo bình thường.

Nhà vòm bằng bao đất thường thích hợp với bên ngoài thành phố, đất vườn rộng, cần kích thước nhà xa nhau cho khoảng khoát, để an hưởng thiên nhiên. Còn trong thành phố, đất ống, nhà ống, phổi ống, hay không phổi, không ánh sáng ... ráng chịu.

.



.



.

.





.



.
tmd.design tmd,aia, Nhà bằng bao đất .. tmd earthbag house, by Tien Duong, AIA by tien duong, AIA. duongtiden, duongtiman, earth bag houses. kien truc xanh, green architecture, dai hoc kien truc saigon, kien truc Viet Nam, Vietnam architecture. rammed earth houses.
.

Bài 4: nhà bằng bao đất tại Mỹ và trên thế giới .. mở lỗ trống cho cửa và cửa sổ. By Tien Duong, AIA.

        March, 2009



Bài 4: nhà bằng bao đất tại Mỹ và trên thế giới .. mở lỗ trống cho cửa và cửa sổ. By Tien Duong, AIA.


Một phần quan trọng trong kiến tạo bằng bao đất là mỡ khoảng trống cho cửa và cửa sổ. Với sức ép chuyền đếu từ mái vòm xuống tường tròn, những khoảng trống sẽ làm yếu tường kém sức chịu đựng cho toàn khối nhà, nên kích thước lỗ trống trên tường phải được kiểm soát, chống đỡ thêm bằng tường chõi, nếu cần phãi có khung chịu đựng tại nơi có cửa và các khoảng mở trống.
.
.

.
.

.
.
Hình A: theo nguyên tắc mở trống trên tường chịu đựng thì phần tam giác tạo ra bởi góc 45 độ trên lỗ trống có thể bỏ trống, sức nén xuống được chuyền 45 độ qua vùng tường lân cận, cho nên cửa sổ trong tường bao đất thường có hình vòm, cạnh cong cao nhọn để chuyển lực mái xuống mà không cần đà gác trên cửa mở trống. Hình vòm cung thì gây ra khó khăn tốn kém khi làm khung cửa sổ, chuyển sang hình tam giác thì phần trên khung cửa sổ trở nên giản dị hơn. Nếu không cần kiếng nhiều, thì phần tam giác này có thể chuyển qua làm khe gió thông thoáng.
.
Hình B: bên trên khung cửa, bao đất xếp theo hình đứng sẽ cho sức nén ép chặt xuống, cao bao đất sẽ ép vào nhau mà đứng yên tại chỗ, dùng dầm vỗ bao đất cho thành hình tam giác một chút, nhỏ tại đáy để những bao đất ép chặt lại tại nơi mở ra cửa sổ phần đáy. mếu có những lỗ trống nhỏ tại đây, dùng những bao đất nhỏ chêm vào và nén chặt. Khung cây có nẹp chéo để giữ đúng góc vuông không xô lệch, chống đứng ở giữa để khung cây không bị uốn cong.
.
Hình C: vòm càng cao và nhọn thì càng dễ xếp bao đất mà không sợ xụp lúc ban đầu, tuy nhiên khối vòm sẽ thật nhọn. Một đề nghị để làm vòm thấp là có thể cho xi măng và cát nhiều vào, đặt một cây sắt hay cây tre nhỏ, sau đó đổ đà vòm trên mặt đất, khi khô, nâng lên và đặt liên tiếp tạo thành vòm. Vòm nhỏ thì dễ làm và trọng lượng không nặng lắm để có thể nâng lên gác trên tường. Cứ thử đổ đà trên mặt đất, rồi nâng lên, sẽ biết kích thước và lượng sắt, xi măng, bê tông nhẹ, trộn thêm rơm bằm như thế nào thì thành công. Vòm thấp này dùng để làm mái che nơi cửa ra vào, hay mái che trên cửa sổ.
.
Hình D: mái vòm cung thấp cần có khung giàn cây đỡ lúc xếp bao đất. Khung cây gồm ván ép uốn thành vòng mặt trên và khung để chịu đưng sức bao đất. Bao đất xếp thành vòm cung lớp đấu, nên pha trộn thêm nhiều xi măng và cát, lúc khô sẽ liên kết chặt chẽ hơn để chịu đựng phần nặng bên trên.
.
.

.
.
Hình trên cho thấy chỉ cần bao đất xếp theo hình vòm là có thể chịu được trọng lượng đáng kể ép xuống từ bên trên.
.
.

.
.

.
.


tmd.design tmd,aia, Nhà bằng bao đất .. tmd earthbag house, by Tien Duong, AIA by tien duong, AIA. duongtiden, duongtiman, earth bag houses. kien truc xanh, green architecture, dai hoc kien truc saigon, kien truc Viet Nam, Vietnam architecture. rammed earth houses.

.
 

The Tipi, the North America tradition shelter. Nhà truyền thống, hay lều Tipi của ngưòi da đỏ ở bắc Mỹ từ vài ngàn năm trước, by Tien Duong, AIA.

  .
March 30, 2009.

.
Today, take a break from all the earthbag houses, already it is good to learn about them in the erathday timing, there will be few entries for the door window openings and the collections of earth houses all around the world.
.
hôm này nghỉ nhà bằng đất một chút, như vậy cũng đủ tìm hiểu về đất trong khoảng thời điểm ăn mừng "earthday" ngày địa cầu này rồi. Sẽ còn vài bài về kỹ thuật mở lỗ trống trong tường vòm đất ra cho cữa, cửa sổ, và sưu tập những nhà bằng đất trên thế giới.
.
Today, look at the Tipi, the North America tradition shelter of the Indian in many thousands years ago.
Hôm nay, nhìn lại nhà truyền thống, hay lều Tipi của ngưòi da đỏ ở bắc Mỹ từ vài ngàn năm trước. Một thích thú, tìm hiểu cách dùng vật liệu sẵn trong đới sống và trí sáng tạo kiến trúc của người da đỏ.
.
.

.
.


.
.

.
.


duongtiden, duongtiman, nha nguoi da do, indian tipi, dai hoc kien truc Saigon, kien truc Viet Nam, Vietnam architecture, hoc kien truc, study architecture, tien duong aia, kts duong manh tien aia.
.

Bài 3: nhà bằng bao đất tại Mỹ và trên thế giới .. đất cát .. đồ nghề và mái tô hồ, by Tien Duong, AIA.

  .
Bài 3: nhà bằng bao đất tại Mỹ và trên thế giới .. đất cát .. đồ nghề và mái ..


Đất là vật liệu chính, dùng đất ngay tại chỗ nếu có thể, tuy nhiên nên gạn lọc rác và những chất hữu cơ bằng cách sàng qua lưới. Còn thì chuyên chở đất cát từ nơi khác, dùng cát bị loại từ xây cất ra, thêm xi măng hay vôi loại "S", type S ở những nơi ẩm thấp nhiều hơi nước. Nói chung là đất cần cho thêm những chất ổn định (stabilizer) để kiểm soát dãn nở, co rút và lở ra khi gặp nước. Còn đất tự nhiên có thành phần chừng 30% cát và 70% đất sét là rất tốt, hoặc ngược lại, hoặc 70% cát, 30% đất sét, thêm vôi.
.
.

.
.
Còn dụng cụ đồ nghề thì chỉ là những vật dụng thường ngày, cuốc xẻng, dao buá, ở Mỹ thì có lẽ họ thích dùng máy đào nền móng cho lẹ, hay máy trộn đất, còn không thì làm bằng tay, từ từ, hàng xóm bạn bè giúp đỡ nhau. Một đồ nghề cần thiết là những cái dầm để đập nén bao xuống, có thể tự chế bằng cho cán cây đóng đinh vào lon sắt cũ hay chậu ny lông nhỏ rồi đổ xi măng vào, hay là những búa vồ lớn làm bằng thân cây để đập vỗ mái vòm.
.
.

.
.

Bao ny lông thì có hai loại, bao rời, cũng có hai loại, có loại cạnh vuông, đổ đất vào thì bè ra tại góc, có loại bao may góm túm lại nén đất vào thì vuông vắn. Loại bao dài liên tục, cắt ngắn khi cần thiết. Nhiền nơi xử dụng bao gạo cũ, hay mua rẻ các bao mới nhưn in sai tên, nhãn hiệu. Nếu để lâu ngoài trơì, không hoàn tất ngay, nên dùng loại bao có UV chống tự hủy từ mặt trời. Cách đổ đất cũng có nhiều kiểu, thường dùng xẻng xúc đất đổ vào, dùng chậu plastic, cắt đáy lồng vào miệng bao. Có nơi dùng giá sắt đứng, để bao bên dưới đổ đất bên trên. Với loại ống bao dài, dùng một khúc ngắn ống cống bằng nhựa to bằng miệng bao, luổn vào bao dài, rồi lộn ra, khi đổ đất vào từ từ. Cứ bắt đầu đổ đất vào bao, rồi theo hoàn cảnh địa phương sẽ tìm ra cách làm nhanh nhất.
.
.

.
.

Còn mái, thì mái vòm, dùng bao đất liên tiếp từ khúc tường phẳng lên. mỗi vòng chồm vào trong với khoảng cách cho phép mà không xụp, cho đến khi lên tới đỉnh. Loâi mái khác, tốn tiền hơn bằng vật dụng mái như các nhà thông dụng khác, với kết cấu vì kèo bằng cây nhỏ, tre hay khung sắt, đặt lên trên đầu tường bao đất cát rồi lớp mái thông dụng như các loại nhà khác.
.
.

.
.

Sau đó thì trát bùn đất, hồ tô lên trên vách mái bên ngoài để chống thấm nước. Có nơi, gỡ bao ny lông ra, cho bùn hồ trét dính vào ngay với đất bao. Có nơi để nguyên bao, rồi trét lên trên. Gỡ bao ra thì dùng dao cắt bằng tay, hay có nơi, dùng lửa phun ra đốt bao ny lông, dùng tay có lẽ tốt hơn, đốt tốn năng lượng và ngửi mùi khói ny lông độc hại.
.
.

.
.

Tô hồ bên ngoài, thì có nơi tô bùn đắp đất rơm vụn cho trơn tru, tròn trịa bề mặt rồi mới tô. Bề mặt ngoài có thể để sần sùi, tô láng, hay làm thành nhám, với những hình dạng pattern trang trí, tùy theo sáng kiến và nhu cầu mỹ thuật. Bên trong nhà cũng y như vậy. Có thể để trần, không tô, hay tô láng bên trong, vẽ hình hay tô hồ thành hình trang trí mỹ thuật.
.
tmd.design tmd, aia
.
.


tmd.design tmd,aia, Nhà bằng bao đất .. tmd earthbag house, by Tien Duong, AIA by tien duong, AIA. duongtiden, duongtiman, earth bag houses. kien truc xanh, green architecture, dai hoc kien truc saigon, kien truc Viet Nam, Vietnam architecture. rammed earth houses.