.
.
Nhà mái vòm ở Mỹ, thịnh hành vào những năm 1970's, ở những nơi rộng rãi, từ nhà ở cho tới nhà thờ, trường học. Nguyên tắc vòm, đã được dùng tử khởi thủy của con người, vòm đất, vòm đá trong kiến trúc cổ điển, bước qua vòm hiện đại, xuất hiện từ năm 1932, cho tới geodesic domes của Fuller đầu 60's. Trong những bài trước, năm rồi tôi có nói rất nhiều về nhà vòm. Bắt đầu loạt bài này sau trận giông bão ở vùng nam Hoa Kỳ, vì nhà vòm cho sức chịu đựng rung chuyển cao, chuyền lực tác dụng ra toàn khối nhà, nên vững hơn những nhà bình thường trong giông bão và động đất. Nhà vòm dùng ít vật liệu, cho diện tích che tối đa, do sự kiến tạo giữa tường và mái đều giống nhau. Ngoài ra, nhà vòm còn dùng ít năng lượng để làm ấm hay làm lạnh.
Trong hoàn cảnh kinh tế khó khăn ngày nay, nhà ở là sự cấn thiết che mưa nắng cho gia đình chứ không phải là sự gian lận đầu cơ làm giá, mua đi bán lại, gian xảo để kiếm lợi, nên nhà không cần phải quá rộng, qúa đẹp, như lòng tham của con người khi khai láo khả năng vay mượn tiền của mình củng với sự đồng lõa ăn cướp của nhà băng. Làm chủ một căn nhà, với tổn phí tối thiểu, dùng ít năng lượng, làm tổn hại ít nhất đến môi trường sống, là điều cần thiết cho an toàn, an sinh của một xã hội, một căn nhà cho mỗi gia đình. Nhà vòm có lẽ cần được nhiều sự chú ý hơn để mang lại nơi trú ẩn cho mọi người, hơn là một sự lật lừa hy vọng kiếm tiền nhanh của những loài súc vật ăn cướp, sồng trên mồ hôi của người khác, không chịu cộng sản lại chia đều ra, cùng đổ mồ hôi và cùng hưởng đều nhau. hi .. hi .. cộng sản muôn năm ... muôn năm là mơ tưởng .. xạo.
...
nhà vòm đây, mại dzô.
.
.
.
.
.
In the 70's, the dome house got in the trend for a short time, as long as the energy crisis has happened, then it had its owm niche, not very much in the demand side., Now with the energy and housing crisis, owning a house is the real thing as puting a roof on your family's heads, nothing fancy, as big as your lies of income on the mortgage application ... hoping owning a house for less money, less materials, not for making quick money when resale ... a dome house is a good way to build and own a roof on your family, it uses less energy, less carbon footing, less time to build and you could effort the price .. of a dome house.
Dome house, the classic design boats value, energy efficiency, low construction cost ..
The way to go dome ..
.
.
.
.
.
.
Kết cấu nhà vòm này, dự trù, tường thấp thẳng 1m, sẽ là tường bao đất cốt tre dầy. Phần trên là vòm khung tre, đan và nối lại. Khoảng trống giữa khung tre sườn là những phên tre đan lạt, bên giữa là phần nhồi rơm vụn làm chất cách nhiệt. Phần trên khung tre, lót một lớp lưới sắt mắt cáo, rồi tô hồ xi măng làm mái. bên dưới là lớp đan tre, làm trần nhà. bài tới sẽ nói thêm về chi tiết kết cấu cho nhà vòm tre đất, rơm này, làm cho môi trường địa phương tâi VN.
.
.
.
.
.
Redmond City Hall, Washington State, near the Microsoft headquarter.
architect: MulvannyG2 architecture, completion dec. 2005, cost: 20 million usd, size: 114,068 sf. about 11.400 m2.
.
.
.
.
phần mái lớn che phía trước, khi gặp khối tường cao hơn bên cạnh, không gắn liền váo tường, mà hở ra, để cho ánh sáng lọt qua, nổi khoảng hở. Ngoài ra không phải làm phần ngăn nước giữa tường và mái. Trên bề mặt các khối hình lớn, phần vật liệu giữa kiếng và tường kín, được chia ra cho thấy sự tương phản.
.
.
tmd.design . Redmond City Hall
.
.
.
.
.
.
.
tmd.design tmd building
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
Đây là một kiến tạo lớn, dùng tường rơm đầu tiên trên thế giới, đạt tiêu chuẩn xanh, LEED trị số Vàng. Dùng các vật liệu tái tạo, ở đây là một phần vách bọc những miếng đồng bên ngoài, đồng được nấu lại từ phế thải. Sự tương phản giữa hai vật liệu, đồng và rơm, với nhiều phần kiếng trong ở giữa, là một phần sáng tạo tương phản cố ý của kiến trúc sư, ở đây là HOK, văn phòng chi nhánh Los Angeles. Vì là cơ sở tu bổ bảo trì phương tiện chuyên chở của thành phố Santa Clara, ở phí nam Vịnh San Francisco, California, cần nhiều khoảng trống rộng rãi và ánh sáng, nên kiết cấu gồm cột sắt, đà cây, và tường rơm dầy, với cửa kiếng xen kẽ. Phần văn phòng, hình tròn ở góc giữa.
Trên mái cao phẳng, che phần đậu xe là những bảng thu năng lượng mặt trời biến ra điện, dùng trong cơ sở. Tường rơm dầy, trên 60 cm, có thể nhìn thấy trên hình, phía dưới thấp. Nhìn qua nhanh, không thể biết là khối nhà này có dùng bành rơm trong xây dựng. Những đà cây là kết hợp thân cây nhỏ, ép dán keo lại thành đà cây lớn, một kết cấu thông dụng ở miền bờ biển miền Tây xứ Mỹ, nơi có rất nhiều rừng thông cao lớn.
Cơ sở này, xử dụng vật liệu phế thải là rơm, vật liệu tái tạo là kim khí nấu lại đồng, bọc ít phấn vách tuờng, và các sắt thép khác trong công trình cũng là kim loại được nấu lại. Các đà cây và cột cây là loại ghép lại từ những thân cây nhỏ. Nhìn qua bên ngoài sáng tạo của cơ sở công cộng này dùng để bảo trì xe cộ di chuyển của thành phố, thì qủa thật là sang trọng và đẹp, nhìn rất là rất tốn kém, nhưng không thể biết là bên trong kết cấu có dùng tường rơm trong kiến tạo. Nhà dùng tường rơm không có nghĩa là không sang trọng, khi trị giá toàn công trình, gần 70.000 sf, khoảng trên 7.000 m2 là 20 triệu usd.
.
.
Ngoài vật liệu tái tạo và phế thải, phần cây xanh cũng là loại cây của vùng khô ít nước mưa, semi desert, nửa xa mạc, loại cây lá kim, nhỏ, dùng ít nưóc tưới.
.
.
.
.
Để trả lời cho bạn .. trong phần message có hỏi tôi về những nhà xây cất dùng ít năng lượng. vật liệu xây dựng và năng lượng. Nhân tiện tôi viết luôn một bài về chủ đề này thì mới đủ chỗ viết, phần message ngắn qúa.
.
Trong một tạp chí kiến trúc mới tháng này, có một bài về nhà dùng ít năng lượng, green, xanh. Nhà bảo trì hệ thống di chuyển của thành phố Santa Clara ở California. Nhà xây bằng bành rơm, rơm đến từ khu trồng lúa gạo cách đó không xa, chừng 150 km, phía trên bắc vịnh San Francisco, nơi đó, họ trồng lúa gạo bằng ... bằng máy bay.
.
Vật liệu kiến trúc như gạch đá, phải tốn năng lượng để sản xuất ra, người đào đất làm gạch, thì phải có sức, phải ăn, đó là calorie do thức ăn vào cơ thể con người. Đất đào bằng máy, thì máy chạy xăng dầu, đó là năng lượng đốt, đốt bằng xăng dầu, đốt bằng than củi, đốt bằng điện, vân vân, năng lượng này là joule, đơn vị năng lượng. Watt, BTU, là đơn vị năng lượng của Anh, SI, một BTU bằng 1055 joule.
Tôi không nhớ rõ một viên gạch xây mặt ngoài, loại gạch tốt đẹp, nung từ đất sét, đẹp như mơ, sắc xảo sáu cạnh của Mỹ, tốn bao nhiêu joule mới làm ra được, cho là 800 btu đi, hồi hơn 30 năm trước tôi viết một bài khi đi học KT ở Mỹ về đề tài này, tính nguyên một cái nhà nhỏ, khi làm ra tốn bao nhiêu btu, tức là tốn bao nhiêu năng lượng.
Bạn còn nhớ những bài học vật lý không? Joule là gì, btu là gì, là số năng lượng đốt nóng để tăng bao nhiêu .. gram nước nóng tăng lên 1 độ. Một lít xăng khi đốt tạo ra bao nhiêu joule, mốt ký than đốt, tạo ra bao nhiêu joule, bao nhiêu btu ??? . Không nhớ rõ, nhưng joule là tiền, btu là tiền xăng, tiền điện tiền than, và làm ô nhiễm một phần môi trường sống.
.
.
Làm nhà tường bằng gạch nung, là tốn tiền nhất, tiền năng lượng làm ra gạch, chở gạch, hồ xi măng và công người thợ nề. làm nhà tường rơm, bành rơm như cái xưởng tu sửa bảo trì xe trên đây, không dùng gạch nung, mà dùng rơm rạ, phế thải ra khi sản xuất gạo để ăn, không dùng để làm nhà, thì rơm sẽ bị đốt, hay để mục ngoài trời tạo ra khí carbon, làm nóng và bẩn không khí bên trên trái đất. Như vậy giữa nhà gạch và nhà tường rơm, thì nhà gạch dùng năng lượng nhiều hơn, và dơ môi trường sống nhiều hơn.
Ngoài ra gạch không nung, gạch phơi bằng bùn đất, bằng xi măng ép, thì không tốn phần năng lượng để nung, mà dùng ánh mặt trời, năng lượng mặt trời làm khô gạch.
.
Nhà tường rơm, chỉ tốn tiền chuyên chở rơm, nhưng không tốn máy móc, tốn nhiều năng lượng để nung từng cục gạch, nhưng tường rơm cũng phải tô hồ xi măng bên ngoài mặt, xi măng cũng là vật liệu tốn năng lượng sản xuất và làm bẩn độc môi trường sống. Tuy nhiên, lượng dùng hồ tô xi măng ở đây là mức dùng tối thiểu cần thiết, không phí phạm mà thôi.
.
Nhà tranh vách đất của đồng quê VN, là loại nhà dùng ít năng lượng nhất, ít chuyên chở nhất vì là vật liệu địa phưong, tuy nhiên lại dễ cháy nhất. Nhà gạch dùng nhiều năng lượng hơn, nhiều xi măng hơn, tuy nhiên lại bền hơn, và nhà gạch được nhiều kích thước to rộng hơn, và dễ làm sát vách nhau.
Kim loại cũng là vật liệu dùng nhiều năng lượng khi sản xuất, nhưng bền hơn, thời gian dùng lâu dài hơn. Cho nên dùng vật liệu đúng chỗ, kèm theo thời gian bền vững trong số năm nào đó, mới biết toà nhà nào dùng nhiều năng lượng, dùng ít năng lượng, hay không. Tùy theo nhiệm vụ của toà nhà, chức năng mà dùng vật liệu cho đúng. Kiếng, kim loại, cẩm thạch, đá trang trí, rất nhiều vật liệu làm đẹp, khoe giấu có, tốn rất nhiều năng lượng khi sản xuất.
.
Ngoài ra một chuyện buồn bực, và buồn cười, làm tức mình ... là đời sống xã hội thấp kém, mang đến tốn kém năng lượng một cách không cần thiết. bạn biết là cái gì không? là sự an toàn của xã hội. là sự trộm cắp vặt ... xã hội nào nhiều hàng rào cửa sắt nhất là xã hội tiêu xài nhiếu năng lượng nhất ... buồn và tủi cho xã hội VN, Cộng Sản, chia tài sản đồng đều rồi mà cũng không trử được trộm cắp vặt, chỗ nào cũng thấy hàng rào sắt để bảo vệ tài sản riêng (có trước, xài trước mọi người) không cho cộng sản lại chia đều ra, con chim bay không lọt hàng song sắt, ngộp hơi không có không khí để thở...
.
Thử tưởng tượng, sắt thép hàng rào, khung sắt, toàn là vật liệu tốn nhiều năng lượng, không dùng trong kiến trúc làm đẹp ... mà làm hàng rào song sắt là sự bẩn thỉu nói lên tư cách hèn hạ của xã hội đầy trộm cắp, người thích sống phiá sau song sắt như sống trong tù, ngộp thở như thú vật sống trong chuồng sắt, vì ... vì có tư sản.
.
hi hi .. hi ... buồn thay, nếu xã hội không có trộm cướp, số lượng hàng rào sắt đó được cắt giảm dùng làm nhà thương, nhà mồ côi, xóa nghèo đói, thì bớt đi biết bao nhiêu là năng lượng phí phạm.
.
Tôi sống bên này, phía trước nhà không có hàng rào, nhà không có khung cửa sổ song sắt, phía sau vườn có hàng rào để cho thú vật không đi qua nhà người khác lộn xộn. Tới những khu mà toàn là song sắt, người ta sẽ biết giá trị xã hội ở đó ra sao.
Giáo dục, an toàn của đời sống, là một yếu tố giảm năng lượng nhiều nhất. Không trộm cắp, không nhà tù, không hàng rào sắt, song sắt !!! ôi điều mơ tưởng.
.
Còn KTS vn, vẽ nhà không dám vẽ song sắt đầy mặt tiền con chim bay không lọt, hay những cục chạy máy lạnh, loang lổ đầy mặt tiền, tùy ý thợ muốn đặt đâu thì đặt ... không cần chút thẩm mỹ.
hi hi .. có chán chuyện kiến trúc và năng lượng chưa ... bài tới sẽ nói tiếp cái nhà công sở bằng bành rơm của Mỹ, dùng ít năng lượng này.
.
tmd.design
.
.
.
.
i am watching tv, the abc channel, michael j fox ... he is the host ... looking for happiness ... look at him, shaking all his body because of the parkinson disease. He is optimistic, hoping they will find a cure for it when he is still alive . I am thanked for everyday, while i still could holding a pencil, holding my breath pulling ideas out of my brain, keeping these lines straight as they pouring out of my brain, my eyes, on the paper ... all the way to computer, internet ... i am thankful for this small ability, it is still inside me, still in my body... !!! one day ...
.
.
Lúc lên bài này, thì đang coi TV, băng tần abc, coi michael j fox, anh tài tử nhỏ con, đang bị bệnh parkinson, tới hồi khá nặng, bị kinh phong, giật thân thể, tứ chi từng hồi ... anh ta đang nói về chương trình, sự lạc quan của con người , anh ta đang nuôi niềm hy vọng lạc quan, sẽ có thuốc chữa bịnh parkinson, khi anh ta còn sống...
Thấy vậy, tui mừng, vì vẫn còn cầm được cây viết vẽ sáng tạo, trước khi bị kinh phong cà giựt hay mất trí nhớ ... óc không còn làm việc.
.
.
.
.
.
.
this design looking something that i feel sad, it is quite right .. for yesterday, when i sketched it.
.
.
Tòa nhà hôm nay, nhìn hơi nghiêm chỉnh, mái trên cao, có những bảng thu năng lượng mặt trời biến ra điện. Những đường nét xiên của mái, đường thẳng đứng của mặt kiếng lên cao, những khối lồi ra lõm vào, tạo hình và bóng thay đổi, không buồn chán...
.
Lâu rồi, 5 năm hơn mới dùng autocad 3d lại để dựng lên khung hình cái nhà nhỏ náy bằng bành rơm. Loay hoay cả ngày, lâu qúa, quên command, khẩu lệnh, và nguyên tắc vẽ 3d ... may mắn thay, vẫn còn biết vẽ 3d bằng tay, từ óc, đưa qua con mắt, tới bàn tay ngón tay, nín hơi thở, kéo nnhững đường nét .. một kết hợp của toàn thân thể và óc ... may, vẫn còn làm được và thích thú.
.
.
Today, i return to play with autocad 3d. I did not touch 3d for more than 5 years ... thanks, i still know how to draw by hand, fingers, eyes and brain.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
Hôm nay được email của anh Minh Bò, k65, cho biết anh Hưng xe đạp, k66, đang ở VN, cuối tuần rồi bị bất tỉnh vì bịnh phải đi nằm nhà thương. Anh Minh đến thăm và có hình gửi đến mọi người. Anh Hưng đã khá hơn và hy vọng về nhà mau .. mau .. để còn ráp xe đạp bán.
Anh Hưng có cái tên xe đạp theo sau, từ tháng 5 năm 75, anh chuyển nghề bán ráp xe đạp, vì lúc đó xe honda không có xăng chạy, cái xe đạp mới mắc hơn xe honda cũ ..
.
.
Bên trên là hình tui, được chụp tháng 5 năm 1975. cái xe đạp đó làm anh Hưng có thêm biệt hiệu là Hưng Xe Đạp, xe vòng bánh 700, ba số đĩa. Anh Hưng ráp chiếc xe đạp đó cho tui. Lúc đó anh Hưng, anh Trần quang nhật Huân và tui đi lựa đồ cho chiếc xe đạp này ở chợ trời bến xe Petrus Ký, bây giờ là Lê hồng Phong. Hình trên, tui có cái áo thung "đại học Kiến Trúc", chỉ có mình tui có, vì tui tự in áo thung, còn cái quần jean lúc đó, cha mẹ ui, ống thiệt là phản động, quá rộng, rộng hơn bi giờ.
Bây giờ cũng là những ngày tháng năm, 34 năm sau, trời còn lạnh, hôm nào tui lại nhẩy lên xe đạp đi vài vòng. Nhà bây giờ đang có tới 5 caí xe đạp ... đang đọi chờ, hôm nào phải bắt đầu làm xe đạp bằng khung tre ..
.
.
.
.
.
.
Anh Hưng khỏe rồi, bên cạnh là thấy phong thủy kts Lý thái Sơn, hình do anh Minh Bò chụp, khi dẫn mọi người đến thăm anh Hưng ở nhà thương. he he ... anh Hưng xe đạp ... mấy chục năm với cái tên bất hủ ... xe đạp.
Anh Hưng rất là khéo tay chân và giỏi xoay sở, hồi đó cái xe honda scrambler của tui bị chuột, xe dơ tới độ bị chuột chui vô ở, cắn đứt dây điện bên trong. Anh Hưng kéo bộ dây ra, thay bằng dây điện nhà ở khúc giữa, giữ những đấu cắm với mầu sắc, sau đó cắm lại các mối nối cùng mầu, xe lại chạy ngon lành, lần này dây điện nhà to quá, chuột cắn không nổi nữa ... bỏ đi !!! xe đạp vậy mà ngon lành hơn honda, không có gì cho chuột cắn được !!! gửi lời hỏi thăm anh Hưng về VN, mong anh mau rời bệnh viện, về đi nhậu tiếp.
.
.
Posts
